Home » Nieuws » BENG, wat is dat?

BENG, wat is dat?

10 juli 2018

Door Cees F. Jonker

Als maatstaf voor de energieprestatie van een woning bleek de EPC steeds minder geschikt. Daarom is er een nieuwe eis ontwikkeld die per 1 januari 2020 in gaat. Vanaf dat moment moeten alle vergunningaanvragen voor nieuwbouw (woningbouw en utiliteitsbouw) voldoen aan de BENG-eisen. Voor de bestaande bouw gaan de eisen naar het er uit ziet op 1 januari 2021 in. BENG staat voor bijna energieneutrale gebouwen.

BENG kent drie eisen:

  1. maximale energiebehoefte ook wel warmtevraag genoemd uitgedrukt in kWh/m²/jaar;
  2. maximaal primaire fossiele energiegebruik uitgedrukt in kWh/m²/jaar en
  3. minimaal aandeel hernieuwbaar op te werken energie in %.

De BENG eisen sluiten aan op de de definitie van bijna energieneutrale gebouwen in de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) en op het (oude) energieakkoord. DGMR heeft een onderzoek gedaan naar haalbare eisen.

Voorlopige BENG eisen

De voorlopige BENG eisen worden nu in de praktijk regelmatig gerealiseerd, maar is nog geen gemeengoed. De koplopers in de markt zijn hiermee bezig, maar de overigen moeten ook volgen.

De niveaus van de voorlopige BENG eisen voor de verschillende gebouwfuncties staan in onderstaande tabel.

 

Gebouwfunctie

1- Energiebehoefte
kWh/m2.jr

2- Primair fossiel energiegebruik
kWh/m2.jr

3 - Aandeel hernieuwbare energie %

Woningen en woongebouwen

25

25

50

Utiliteitsgebouwen

50

25

50

Onderwijsgebouwen

50

60

50

Gezondheidszorggebouwen

65

120

50

De energiebehoefte van een gebouw wordt bepaald door de vraag naar warmte en koeling plus ventilatie of te wel de gebouwschil. Voor utiliteitsgebouwen telt ook de verlichting mee. Deze energiebehoefte kan worden ingevuld met hernieuwbare of fossiele energie. Systeemverliezen, hulpenergie en opwekrendementen worden hierin meegenomen.

EPC vs BENG

Het primair fossiel energiegebruik is te vergelijken met de huidige EPC, maar dan niet meer dimensie loos maar uitgedrukt in kWh/m²/jaar. Het gaat hier om een optelsom van het primair energiegebruik voor verwarming, koeling, ventilatie en warm tapwater. Voor utiliteitsgebouwen telt ook het primair energiegebruik mee voor verlichting en (indien aanwezig) bevochtiging. Zijn er PV-panelen of andere hernieuwbare energiebronnen aanwezig dan wordt deze opgewekte energie van het primaire energiegebruik afgetrokken. Systeemverliezen etc. tellen hier niet mee.

Een voorbeeld: U hebt een woning zodanig geïsoleerd dat de warmtevraag van de woning 25 kWh/m2.jr is. Daarmee voldoet u aan BENG-eis 1. Uw primaire fossiele energiegebruik is 29 kWh/m2.jr. U heeft PV-panelen op dak liggen die 7 kWh/m2.jr leveren. Dan wordt uw totale energiegebruik 29 – 7 = 22kWh/m2.jr en voldoet u aan de BENG-eis 2.

Het aandeel hernieuwbare energie zal veelal bestaan uit het aandeel uit zonnepanelen (PV), zonneboiler (PVT), warmtepomp en onder voorwaarden biomassa bronnen en op restwarmte gestookte warmtenetten. Het aandeel wordt bepaald door de hoeveelheid opgewekte hernieuwbare energie te delen door het totaal van hernieuwbare energiegebruik én primaire fossiele energiegebruik.

Een voorbeeld : U maakt gebruik van zonnepanelen in combinatie met een warmtepomp. Daarmee wordt 15 kWh/m2.jr hernieuwbare energie geleverd. Aan fossiele energie gebruikt u nog 5kWh/m2.jr Uw aandeel hernieuwbare energie wordt dan 15/(15+5)=0.75. Uw aandeel hernieuwbare energie is dan 75% en daarmee voldoet u aan BENG-eis 3.

Wat is er al gebeurd en wat gebeurd er nog tot 1 januari 2020?

In juli 2015 zijn de voorgenomen BENG-eisen gepubliceerd en zijn vervolgens een aantal koplopers inde bouw hiermee aan de slag gegaan. Uit die ervaringen bleken er een groot aantal vraagpunten naar voren gekomen. Deze vraagpunten vroegen om een nadere studie. Deze zogenaamde issue-lijst is eind 2017, begin 2018 onderzocht en vormen nu de basis voor een kostenoptimalisatiestudie (KOS). Aan deze KOS wordt nu gewerkt. De resultaten van deze studie moeten uitwijzen of de voorgenomen BENG-eisen in bepaalde situaties wel haalbaar zijn of wellicht te soepel zijn. Uiteindelijk kan dit er toe leiden dat de eisen worden aangepast. De resultaten worden in het najaar van dit jaar verwacht.

In 2017 is ook gestart met de ontwikkeling van een nieuwe bepalingsmethode voor de energieprestatie: NTA 8800. NTA staat voor Nederlands Technische Afspraak en heeft een beperkte

levensduur. Te zijner tijd zal deze NTA in een NEN moeten overgaan. Deze NTA, die de huidige NEN 7120 waarmee nu de EPC wordt berekend gaat vervangen zal m.i.v. 1 januari 2020 van kracht worden. Daarom moet deze NTA 8800 eind dit jaar gereed zijn. Ook deze NTA zal van invloed zijn op de hoogte van de BENG-eisen die nu volgens de NEN 7120 worden berekend. Daarnaast zal de NTA 8800 in principe geen verschillen toestaan tussen nieuwbouw en bestaande bouw. Hooguit zal bij bestaande bouw meer van forfaitaire waarden worden uitgegaan, ook wel inklappen genoemd, die leiden tot een slechter resultaat dan bij nieuwbouw met de uitgeklapte versie. Wanneer een gebouweigenaar echter met foto’s of anderszins kan aantonen dat bepaalde technieken zijn toegepast die leiden tot een beter resultaat kan hij van de uitgeklapte versie gebruik maken.

Wet Voortgang Energietransitie

Per 1 juli 2018 is de Wet Voortgang Energietransitie (wet VET) in werking getreden. In deze wet is onder meer geregeld dat de aansluitplicht voor aardgas is komen te vervallen. Hierdoor zal nieuwbouw in principe niet meer worden aangesloten op het aardgasnet. Voor BENG betekent dit dat vrijwel alle nieuwe gebouwen zonder aardgas ontwikkeld worden.

Uiteindelijk zullen dan in 2019 de definitieve BENG-eisen moeten worden vastgesteld en vastgelegd in wetgeving en bouwregelgeving en houdt de EPC op te bestaan.

Wat betekent dit voor u als bouwer/ontwikkelaar?

2018 is cruciaal in dit proces. Eind 2018 komen de resultaten van de KOS en de definitieve NTA 8800 beschikbaar. Dan kunnen de nieuwe BENG-eisen worden vastgesteld en deze kunnen afwijken van de voorgenomen BENG eisen uit 2015. Zo zal bijvoorbeeld verlichting bij utiliteitsbouw in de nieuwe berekening niet meer meetellen.

Het is dus zaak dat u alle informatie in het komend half jaar over BENG en NTA 8800 goed tot u neemt om voorbereid te zijn op 1 januari 2020!