Home » Nieuwbouw: bouw circulair

Nieuwbouw: bouw circulair

De bouw is een krachtige motor van onze welvaart, maar ook een van de grootste gebruikers van grondstoffen en energie. De vraag is dan ook: hoe behoud je die welvaart én bescherm je de aarde? Een logisch antwoord is de bouw- en sloopsector in te richten volgens de principes van de circulaire economie. In het ultieme stadium is deze veerkrachtig en afvalvrij, doordat alle materialen oneindig worden gerecycled. Ze draait volledig op hernieuwbare energie en is onschadelijk voor het menselijk leven en het ecosysteem. Circulariteit is een voorwaarde voor duurzaamheid en de sector heeft hiervoor nog een lange weg te gaan. Maar concrete stappen zijn zeker mogelijk. Bovendien levert het kansen op.

Leegstand

De (structurele) leegstand van woningen, kantoren en winkels neemt nog steeds toe. Hoewel (inter)nationale overheden doelen stellen voor een circulaire economie, ontbreekt het de sector aan positieve prikkels. Vooral als het gaat om de kwaliteit, duurzaamheid en het hergebruik van materialen; recycling van bouwmateriaal is voor het grootste deel nog laagwaardig (downcycling).

Levenscyclus-denken

Zo stimuleren integrale aanbestedingen samenwerking tussen opdrachtnemers, die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de volledige levenscyclus van projecten. Dit levenscyclus-denken leidt tot betere planning, kostenbesparingen en verantwoorde materiaalkeuzes. Daarnaast levert technologische vooruitgang resultaat op. Ontwikkelingen als SMART-bouwen, Building Information Modeling en materiaalpaspoorten zorgen voor betere milieuprestaties, efficiëntere bouwprocessen en meer inzicht in de herkomst van materialen.

Voetafdruk nieuwbouw

Toch is er – vanuit circulair oogpunt – voor de Nederlandse Bouw- en sloopsector nog een wereld te winnen. Letterlijk, want de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en ruwe grondstoffen is nog enorm, vooral bij de winning van materialen. Hetzelfde geldt voor de uitstoot van broeikasgassen en fijnstof die hierbij optreedt. Ook de secundaire impact van de sector is groot. Onder andere door afval, vervuiling en geluidsoverlast, maar ook door schadelijke emissies als gevolg van zwaar transport. De productie van beton (met name cement) neemt in dit alles het grootste deel voor haar rekening.

Ander eigendomsmodel

Een circulaire bouw- en sloopsector is radicaal anders ingericht dan de lineaire keten van vandaag. Voor deze omvorming is in de eerste plaats een levenscyclus-benadering noodzakelijk, in plaats van de huidige aanpak op korte termijn. Hierdoor daalt de impact van materiaalwinning drastisch, net als de afvalproductie tijdens de bouw, renovatie en sloop. Daarnaast zal het eigendomsmodel zoals we dat nu kennen veranderen. Denk in de richting van behuizing voor wonen of werken als dienst leveren, waarbij de grondstoffen eigendom van de producent blijven. Dergelijke verschuivingen vragen om nieuwe vormen van financiering, met andere terugverdientijden en restwaardes. Vanuit de vraag hoe we klanten kunnen helpen verduurzamen, denkt ABN AMRO hier dan ook intensief over na.

Voorwaarden voor verandering

Er liggen zeker kansen voor de sector om circulair te worden, maar dat vraagt wel om maatregelen. Sommige zijn ingrijpend, maar nu al uitvoerbaar. Bovendien leveren ze direct resultaat op. De belangrijkste voorwaarden voor verandering zijn:

  • de impact in de gebruiksfase reduceren (lagere elektriciteits- warmte- en watervraag);
  • bestaande gebouwen en infrastructuur optimaliseren en hergebruiken;
  • circulaire gebouwen ontwerpen (gericht op demontage, hergebruik en aanpassing);
  • circulaire materialen kiezen (slimmer, lichter, sterker, onschadelijk).

Dit kunt u al doen

Zo kunt u als ondernemer in de bouw- en sloopsector morgen al effectief aan de slag met circulariteit:

  • Bespaar (materiaal)kosten door middel van prefab, in plaats van in-situbouwen.
  • Doe ervaring op met circulaire bouwmaterialen en -methoden.
  • Verdiep u in de voordelen van het grondstoffenpaspoort.
  • Investeer in uw netwerk, werk samen binnen de keten en maak daarbij circulaire keuzes.
  • Specialiseer uzelf en vergroot uw kennis van modeling tools en digitale platformen.
  • Anticipeer op verschuivingen in eigenaarschap van materialen, componenten en technologieën.
  • Bied integrale contracten aan die kosten en milieu-impact van de hele levenscyclus meenemen.
  • Spreek met een bank die nadenkt over circulair bouwen en bijbehorende financieringsvormen.


Bron: ABN Amro Insights