Verkrijgen van een ontheffing bij een voorgenomen verbouwing

Het Bouwbesluit 2003 bepaalt aan welke technische eisen een gebouw moet voldoen. Het is in bepaalde gevallen mogelijk om een ontheffing van de nieuwbouwvoorschriften te krijgen bij het uitvoeren van werkzaamheden. Om te bezien of een dergelijke ontheffing nodig is, is het van groot belang te bepalen van welke werkzaamheden er sprake is bij uw (ver)bouwplannen. We kennen er drie:

(Gedeeltelijk) vernieuwen van een woning

Van vernieuwen is sprake als een woning wordt gesloopt en op dezelfde plaats in dezelfde vorm wordt herbouwd.

Het bouwbesluit maakt onderscheid tussen het geheel of gedeeltelijke vernieuwen van het woning. Zo mag geen ontheffing worden gegeven voor het maken van een verkeersruimte bij het compleet vernieuwen van een gebouw. Een verkeersruimte is een ruimte bestemd voor het bereiken van een andere ruimte. Voorbeelden hiervan zijn een gang, trap of hal. 

Bij het gedeeltelijk vernieuwen van een woning is sprake als een gedeelte wordt gesloopt en herbouwd. Of er ontheffing kan worden verkregen van de  vigerende nieuwbouwvoorschriften is afhankelijk van de mate van vernieuwing en de invloed op hetgeen dat wordt vernieuwd. Dit bepaalt of conform de  nieuwbouwvoorschriften moet worden gebouwd (beoordelingsaspect). Vaak kan er bij vernieuwing van het bouwwerk geheel of gedeeltelijke aan de nieuwe bouwvoorschriften worden voldaan en is er geen noodzaak om ontheffing te verlenen.

Veranderen van een woning

Van verandering van de woning is sprake als er in/aan woning wijzigingen worden aangebracht zonder het volume van de woning te vergroten. Bij verandering is is meestal sprake van gedeeltelijk vernieuwen van de woning. Voorbeelden hiervan zijn interne wijzigingen van ruimtes, verwijderen van een dakopbouw.

Vergroten van een woning

Van vergroten van een woning is sprake als de wijzigingen volumevergrotend werken. Voorbeelden zijn het aanbrengen van een aanbouw, opbouw of kelder. Als er sprake is van een volumevergroting van meer dan het huidige volume van de woning praten we niet meer over vergroten, maar over nieuwbouw. Bij vergroten van de woning is meestal sprake van gedeeltelijk vernieuwen van de woning.

Ontheffing

Burgemeester en wethouders zijn bevoegd om bij verbouw (en dus niet bij nieuwbouw) van een woning ontheffing van de nieuwbouwvoorschriften te verlenen. Er moet wel ten minste voldaan worden aan het niveau voor bestaande bouw, voorzover geen specifiek is niveau is gegeven en in de voorschriften voor bestaande bouw geen eis is opgenomen en geen specifiek niveau is gegeven.

Specifiek niveau

Is voor een beoordelingsaspect een voorschrift gegeven met een specifiek niveau, dan geldt voor dit aspect de aansturingstabel voor nieuwbouw. In dat geval mogen B&W geen ontheffing verlenen binnen dit specifieke niveau. Bijvoorbeeld het niet brandgevaarlijk zijn van een dak is een eis waar niet van afgeweken mag worden.

Bij een aantal voorschriften staat dat B&W geen ontheffing mogen verlenen van de nieuwbouwvoorschriften bij geheel vernieuwen van de woning. Bij het volledig strippen van de woning zal B&W geen ontheffing mogen verlenen van de energieprestatie-eis gesteld in de bouwvoorschriften.

Wanneer is er sprake van geheel of gedeeltelijke vernieuwing?

Dit staat niet exact omschreven in het bouwbesluit 2003, B&W hebben hier een bepaalde mate van vrijheid in om dit te bepalen. Ga bij plannen dus langs bij de gemeente voor informatie daaromtrent voorafgaand aan het indienen van een bouwaanvraag.

Rechtens verkregen niveau

In atikel 6 eerste lid van de woningwet staat dat als er in het bouwbesluit een ontheffingsbepaling mag worden opgenomen, een ondergrens moet worden gesteld aan het niveau waarvoor ontheffing wordt aangevraagd. Geldt er geen vergelijkbare eis in de voorschriften bestaande bouw en is geen specifiek niveau gegeven alwaar hetgeen ontheffing voor aangevraagd is, is het rechtens verkregen niveau als ondergrens bepaald. Dit rechtens verkregen niveau geldt dus alleen als beide ondergrenzen (niveau bestaande bouw en specifiek niveau) ontbreekt.

Het rechtens verkregen niveau is het niveau wat gold op het moment dat de woning is gebouwd en er vergunning is verleend. Veelal kunt u er vanuit gaan dat de bestaande situatie voldeed aan de toen geldende bouwvoorschriften. Als u het zeker wilt weten verwijzen wij u naar de indertijd verleende bouwvergunning. Bij oude woningen zijn deze gegevens vaak niet meer aanwezig, ook bij de gemeente zullen deze ontbreken.